Tùy văn Nguyễn Linh Khiếu
Mùa đào
Buổi sáng mở cửa giật mình thấy những trái đào bị nghiền nát. Thế là cây đào trên sân thượng quả đã chín. Đêm qua mưa to gió lớn đã làm trái rụng. Những người đi tập thể dục sớm khi qua ngõ nhà mình đã vô tình giẫm nát.
Năm nay đầu mùa lạnh giá. Cuối mùa nắng cháy. Cây đào vì thế hoa ít quả thưa. Quả non rơi rụng mai một dần. Những quả còn lại hầu như đều bị kiến sâu rình rập đục khoét. Chim chuột vụng trộm. Mưa gió thất thường dập vùi.
Còn sót lại mấy quả thế là sáng nay rụng nốt. Những trái đào đã lăn lóc dưới đất thế mà vẫn còn bị giẫm nát.
19. 6. 2016
Kêu cho lắm vào
Sáng sớm. Mình đang nằm lơ mơ trên giường. Bỗng vang lên giọng một thiếu phụ văng vẳng ngoài hành lang: Kêu cho lắm vào. Cùng với giọng nói có phần chì chiết là tiếng dép khua lẹt xẹt mặt sàn.
Khu nghỉ dưỡng 21 Đồ Sơn như một tiểu bán đảo nằm sát mép biển. Ba mặt là biển. Mặt còn lại là một ngọn núi đá bạt ngàn thông già.
Rừng thông là hang ổ ve sầu. Đầu hạ chúng kêu gào thảm thiết suốt ngày đêm. Tiếng ve đinh tai nhức óc. Phòng khách nào cũng đóng cửa kín mít bật điều hòa để tránh tiếng ồn của ve. Ai cũng tiếc không khí biển và bực mình với lũ ve.
Khi mở cửa mình thấy hành lang vắng ngắt. Lạo xạo dưới chân là một đống xác ve. Có mấy chục con ve nằm ngửa ở đó. Chắc người thiếu phụ tiện chân vun vào bên cửa phòng mình.
Cúi xuống mình nhận ra các con ve đều còn sống. Chúng đã kiệt sức vì kêu nhiều quá. Đêm qua theo ánh sáng đèn bảo vệ mà bay vào. Chắc vì đập đầu vào tường mà nằm vật xuống đây không bay lên được nữa.
Suốt cả tuần ở khu nghỉ dưỡng tiếng ve ngày đêm sục sôi thảm thiết. Sáng nào ra hành lang cũng thấy xác ve vương vãi khắp nơi. Văng vẳng đâu đó tiếng chì chiết của người thiếu phụ: Kêu cho lắm vào.
2. 6. 2022
Chim sẻ
Sau khi cúng rằm mình mang gạo muối ra vãi ngoài ban công sân thượng. Ý là bố thí lộc vương lộc vãi cho các vong linh cơ nhỡ. Thật bất ngờ lũ chim sẻ ngay lập tức từ mái tôn nhà hàng xóm ào ào đáp xuống. Chúng vừa thoăn thoắt nhặt gạo vừa ghé mắt trông chừng. Hóa ra lũ chim sẻ đã chờ sẵn từ bao giờ.
Rải gạo muối sau khi cúng chỉ là thói thường theo phong tục. Mình đâu để ý. Thường là rải trên ban công. Nhiều khi hứng chí còn vung vãi ra khắp mái nhà ngõ phố. Hôm nay nhìn lũ chim sẻ nhặt gạo. Thấy bấy nay mình vô tâm quá. Biết đâu những chú sẻ kia chính là những vong linh cơ nhỡ không nơi nương tựa.
15. 11. 2021
Hương thu
Trước khi nghỉ hưu dăm bảy năm. Mình chuyển về phòng làm việc có cửa sổ rộng quay ra mặt hồ. Đó là một hồ nước lớn. Cây cổ thụ xanh mướt vây quanh. Bên hồ là công viên cây xanh nổi tiếng của thành phố. Mùa thu những vòm cây bừng nở những sắc hoa. Khi đó hương hoa ngào ngạt tràn ngập không gian. Hương hoa tràn ngập căn phòng của mình.
Mùa thu Hà Nội bầu trời trong veo xanh thắm. Khí trời mát mẻ. Mình mở rộng cửa sổ để hương hoa bay vào. Hàng ngày mình ngồi làm việc trong thời không ấy. Một mình lặng lẽ hít thở mùi hương thu. Một mình bí mật khám phá mùi hương mùa thu Hà Nội.
Hương thu dịu dàng tinh khiết. Hương thu ngào ngạt nồng nàn. Hương thu mơ hồ hư ảo. Hương thu đắm say quyến rũ. Hương thu Hà Nội không phải là mùi hương thuần nhất của một loài hoa. Mùi hương ấy khởi sinh từ biết bao cây lá. Hương thu Hà Nội là mùi hương thiên không huyền hoặc. Chỉ có thể thụ hưởng chứ không bao giờ nắm giữ. Chỉ có thể cảm thấu chứ không thể luận bàn.
Ngày rời cơ quan mình không quay lại nhìn căn phòng ấy. Mình hiểu sẽ không bao giờ còn được ngồi trong căn phòng ấy một mình lặng lẽ hít thở mùi hương thu Hà Nội nữa.
4. 2019
Chân mây
Đêm muộn chúng mình mới ra bãi biển. Du khách hầu như đã về khách sạn. Chỉ còn vài cặp đôi vẫn lặng lẽ ngồi rải rác đó đây. Bãi biển Chân Mây trong trăng vừa đẹp lạ lùng vừa hoang vu vắng lặng.
Chúng mình ngôi trên cát. Nghe tiếng biển. Tiếng trăng. Tiếng gió. Tiếng cát. Tiếng chim đêm. Tiếng côn trùng. Tiếng cỏ cây.
Bạn hỏi: Sao ta lại đến đây. Mình nói: Chúng ta đi du lịch mà. Bạn hỏi: Ta là du khách à. Mình nói: Cõi đời ai chả là du khách. Bạn lại hỏi: Sao lại đến Chân Mây. Mình nói: Nhân sinh này chỗ nào chả chân mây cuối trời.
1. 2021
Mai vàng
Trước khi nghỉ tết mình lên sân thượng tưới cây. Đã sắp lập xuân. Cây cối bắt đầu cựa quậy nụ chồi. Chợt phát hiện ra một vài bông mai vàng nở sớm.
Đó là hoa của cây mai thế dáng rồng cuộn nhiều tầng đẹp miên man. Cây mai này năm nào cũng nở hoa rực rỡ từ gốc tới ngọn. Đó là cây mai vàng do một nhân viên ở xa thuê xe chở đến nhà tặng nhân một tết âm lịch.
Cây mai ấy mỗi khi tết đến xuân về lại nở hoa trên sân thượng nhà mình. Nhưng cô nhân viên ấy không còn là nhân viên của mình nữa. Cô đã chuyển đi làm việc và định cư ở một đất nước thật xa xôi. Lâu rồi mình cũng không còn liên lạc với cô nhân viên ấy.
5. 2. 2019
Đào muộn
Chúng mình tới Sa Pa vào cuối mùa xuân. Khi đó đang dịch covid 19 nên Sa Pa thật vắng vẻ hoang vu. Khách du lịch lèo tèo. Người nào cũng khẩu trang kín mặt. Cuối xuân khắp núi rừng hoa vẫn nở tưng bừng. Nhưng những cây mận cây đào quả non đã trĩu trịt thân cành.
Dọc đường lên núi Hàm Rồng chúng mình gặp một cây đào nở hoa rực rỡ. Một cây đào rừng cổ thụ. Tán xòe rộng che phủ một sườn núi dốc. Hoa đào nở muộn lộng lẫy nguy nga một cách khác thường. Hoa đào đỏ thắm dù nở nơi hoang vắng vẫn đài các kiêu sa quý phái. Hoa đào bao giờ cũng thức dậy trong ta những cảm xúc vô cùng tinh tế thanh tao.
Chúng mình đã quanh quẩn bên cây đào khá lâu. Đã chụp không biết bao nhiêu ảnh hoa đào. Vừa chụp ảnh vừa băn khoăn không hiểu sao lại có một cây đào rừng nở hoa muộn. Nhiều năm sau mỗi khi nhớ về Sa Pa. Mình vẫn cứ băn khoăn không hiểu sao mùa xuân năm ấy lại có một cây đào nở hoa muộn như thế.
7. 3. 2021
Hoa cải vàng
Cuối xuân nhưng Sa Pa hoa rừng muôn hồng ngàn tía vẫn tưng bừng khắp nơi. Giữa trời đất tuyệt vời bạn muốn có một bó hoa để làm “đạo cụ” chụp ảnh. Nhưng đây đó xuất hiện những tấm biển cấm hái hoa bẻ cành.
Đang chưa biết làm thế nào. Bỗng thấy thấp thoáng ở góc rừng xa khuất nẻo sau dãy đá già một ngôi nhà bản địa. Bước tới gần thấy một người phụ nữ dân tộc đang lúi húi làm gì đó ở vườn rau cải sau nhà. Sau khi chào gia chủ mình ngỏ ý muốn xin chị mấy cành hoa cải.
Nghe mình xin hoa cải mặt chị ngẩn ra có vẻ rất ngạc nhiên. Nhưng rồi như hiểu chuyện chị bảo: Hoa cải à. Cả vườn cải đây muốn lấy bao nhiêu hoa cũng được.
Thế là có một bó hoa cải vàng. Màu hoa tự nhiên thật giản dị mà tươi tắn lộng lẫy. Thế là bạn có một series ảnh ôm bó cải vàng Sa Pa. Có hoa nụ cười bạn bỗng nhiên trở nên thật dịu dàng huyền ảo.
Sau này ở bất cứ nơi đâu mỗi khi gặp hoa cải vàng. Mình lại thấy lẩn khuất bên hoa nụ cười e lệ và hết mực trong trẻo của bạn.
8. 2024
Hoa bìm biếc
Sáng sớm mình đang ngủ thì bị lay gọi. Bạn bảo dưới sân có hoa gì lạ lắm. Tối qua nhận phòng khuya nên chưa kịp ngó nghiêng. Mình cùng đi xuống. Dãy bờ rào gỗ trước sân khách sạn tím ngắt một màu hoa biếc chấp chới chơi vơi.
Mình nói đó là hoa bìm biếc. Nó thuộc họ bìm bìm. Ở Tam Đảo hoa có màu tím biếc kỳ ảo. Nhìn hoa không thể nào tin trên trái đất lại có cái màu tím biếc thế này. Mình nói lần đến Kyoto thấy người Nhật gọi hoa này là triêu nhan (asagao). Nghĩa của nó là gương mặt ban mai.
Bạn nói ở quê bạn không có hoa này. Mình nói hoa bìm là hoa dại chắc ở đâu cũng có. Thường nhật có thể mình không để tâm đến hoa dại. Quê bạn có thể hoa bìm không có màu biếc thế này. Có thể trong thời không nào đó hoa bìm trở nên biếc một cách phi thường.
Nghe mình huyên thuyên. Bạn nhớn mắt cười ý nhị mà không nói gì.
17. 6. 2023
Phượng vàng
Mình ngồi một mình trên tầng 2 của một quán cà phê mộc. Quán nhỏ hiu hắt trên một con đường ngoằn ngoèo có cái tên không thể dân dã hơn là Vệ Hồ.
Không hiểu sao con đường nhỏ nép nơi mép nước ấy người ta trồng toàn phượng vàng. Đầu mùa hạ phượng vàng rực rỡ chơi vơi. Phượng vàng dù hoa nở tưng bừng thắm thiết nhưng bao giờ sắc màu cũng mơ hồ hoang hoải.
Trước mặt là một cái bàn nhỏ y hệt một chiếc thớt mộc thô được tiện khoanh thân một cây gỗ tạp khá lớn. Cái ghế gỗ dài như ghế học sinh ngồi đôi thật phong cách.
Hồ Tây một hoàng hôn tĩnh lặng bóng nước mơ hồ. Nước sóng sánh ánh ngày. Mình gọi một ly cà phê và một gói thuốc. Đó là những thứ hầu như chẳng bao giờ mình dùng.
Chợt nhớ một buổi sáng có một người bạn từ xa về. Bạn hẹn mình uống cà phê và muốn tặng mình một gói chà là. Bọn mình đã ngồi ở chính cái quán hắt hiu này.
Một người bạn facebook và đây là lần đầu tiên chúng mình gặp nhau. Facebook thần kỳ thật. Nó đã làm cho hai con người chưa gặp nhau bao giờ lại cứ ngỡ như đã thân thiết nhau từ kiếp trước.
Sau vài giờ nói đủ mọi thứ chuyện linh tinh mình chỉ còn nhớ được một điều. Bạn nói ai cũng bảo bạn có đôi môi đẹp và rất ấn tượng. Còn mình thì nói đôi mắt bồ câu của bạn mới là đẹp nhất.
Đôi mắt thẳm sâu bao giờ cũng trĩu nặng một nỗi buồn hoang hoải. Mình không hiểu một đôi mắt buồn ngần ấy liệu có phải là đôi mắt đẹp không.
14. 6. 2019 |
