Giới Thiệu Sách Mới
Văn Nghệ Biển Khơi trân trọng giới thiệu:
TRÔI THEO DÒNG LUÂN LẠC
Tuyển tập thơ văn
Tôn Nữ Thu Dung
Nhà xuất bản: Tương Tri, 2026
Liên lạc tác giả: tuong_tri@yahoo.com
***
TÔN NỮ THU DUNG
 Tôn Nữ Thu Dung là tên khai sinh, các bút hiệu khác là Nguyễn Phước Tiểu Di và Trân Thụ Duy.
Thời đi học trước 1975 viết cho Tuổi Ngọc, Tuổi Hoa và các báo thiếu nhi.
Hiện định cư tại Mỹ.
Nghề tay phải: Nhân viên xã hội.
Nghề tay trái: Viết văn làm thơ.
Các tác phẩm đã xuất bản:
Thơ: Kỷ Niệm, Nhật Ký, Tiểu Khúc,
Con Chim Nhặt Hạt Ngô Đồng...
Truyện ngắn: Hướng Dương Giấu Mặt,
Thiên Thân Không Mang Đôi Cánh,
Thơ và Truyện
Truyện Vừa: Ngày Tháng Nào, Mùi Bánh Kem, Thuỷ Tinh Tan Vỡ.
oOo
NHẬN ĐỊNH TỪ VĂN HỮU
TÔN NỮ THU DUNG, NGƯỜI THI SĨ VẪN VIẾT BÊN LỀ CUỘC ĐỜI…
1.
Có những chiều ở quán cà phê về, mình chạy xe rất chậm. Không phải vì giao thông tắt nghẽn, không phải vì già yếu không kham nổi tốc độ. Cũng không phải vì không có việc gì phải làm ở nhà. Chỉ là thích cái cảm giác nhìn buổi chiều xuống muộn hai hàng cây bên đường. Sắp vào thu. Thấy những chiếc lá Maple vàng cong queo trên thềm cỏ nhà hàng xóm. Còn vài tuần nữa sẽ tận mắt thấy sự hiu hắt vàng héo của đời.
Mọi xe vượt qua nhau. Những con người ngồi sau tay lái đang mang những niềm riêng. Những công việc trên vai và một gia đình phải gánh vác.
Mình ngưỡng mộ những thứ ấy. Dù sao, cuộc đời vẫn đáng sống và vẫn luôn đem về những lạc thú, thay vì những tổn thương…
Có những ngày cảm giác bản thân giống như một bài hát quên tắt trong điện thoại, lập lại những âm điệu giống nhau. Vẫn là những suy nghĩ cũ. Những tình yêu chợt hiện về, tồn tại và lòng thấy chùng xuống vì những ký ức...
Những tin nhắn cùng những bài thơ cho phép mình quay lại những bước chân đầu của thời mới lớn, biết nghe ngóng nhịp đập của trái tim và lòng lặng xuống. Những bài thơ mênh mông có khả năng làm người ta mủi lòng. Như một góc xưa có người đã trao mà người kia không nhận.
Hôm nay, những bài thơ đó vừa hiện ra trong những trang giấy trắng tinh, bên ly cà phê đầu ngày nơi một quán cà phê quen thuộc. Những bài thơ không làm mình nóng vội trên đường về. Những bài thơ, trong một nghĩa nào đó, chữa lành một quá khứ…
2.
Buổi sáng, con gái gọi qua: “Ba à, có ai gởi một thứ gì đó giống như một quyển sách cho Ba…” Mình biết đó là của Tôn Nữ Thu Dung. “Để đó, bỏ trong hộc thư riêng của Ba, chiều Ba ghé lấy.”
Tháng Sáu, nắng còn đổ lửa trên các vòm mái, trên những tán lá dọc lối đi về nhà. Nắng cũng bốc khói trên mặt đường và xe phải mở máy lạnh chớ nếu không người ngồi sau tay lái sẽ bốc hơi. Vậy mà tập thơ nhỏ gói ghém cẫn thận trong một phong bì trắng, cùng những dòng chữ mạnh mẽ bên ngoài, có khả năng trì níu một xác tín, là những gì chứa trong nó sẽ làm người ta mát mẻ trở lại.
Tập thơ gồm 79 bài thơ in trên 141 trang giấy trắng nặng, không có lỗi in ấn và trình bày trang nhã đúng cách.
Xen lẫn những bài thơ là khoảng 14 đoản văn tự sự… Như những dấu nhấn xuống “tông”trong một bản nhạc đời, đau nhói. Những bài thơ chắc gom góp lại từ một thời trẻ trung, từ một trái tim vừa mới lớn, trong khi “hồn rất mong manh, vừa biết đau theo chiếc lá xa cành”.
Vấn đề không nằm trong sự lãng mạn có hay không, mà nằm trong cảm xúc sau đó.
Mình từng có mối quan hệ đường dài về chữ nghĩa với cô gái Huế này—ngoài những góp mặt chừng mực trên tờ Tương Tri do cô chủ biên—đến những tin nhắn ấm áp giữa cô cùng bạn bè của mình trên FB. Những bạn văn của cả hai thời Tuổi Ngọc và sau này (thời Tuổi Ngọc của cô là mình vào lính, không dám làm quen ai ở đó vì thấy mình ẹ quá.)
Còn sau này, những bạn văn mà cô quen biết, cũng là những bạn văn cùng thời của mình. Mọi người đều có cái nhìn già nua nhưng rất bao dung với một cây viết trẻ, xí xọn.
Mối quan hệ đủ làm mình tỉnh táo nhận ra, ngoài thân tình, mình còn cảm động vì giữa xao lảng đọc, và viết còn có một người dùng thời gian ít oi của mình để chắp vá, góp nhặt những sỏi đá, những bông hoa tấn phong khu vườn chữ nghĩa. Mình biết mình đang thiếu gì, và tập thơ của cô đã bổ sung lại những điều thiếu sót… Với tập thơ và với những dòng chữ, mình biết những ký ức không bao giờ mất đi. Nó chỉ được gấp lại, cất sâu trong tim để rồi có ngày mở ra, chạm tới…
3.
Ai đó nói rằng “cái giá phải trả cho việc cố gắng làm mọi người khác hạnh phúc là làm chính mình đau khổ”.
Mình không nghĩ vậy. Cô ấy vẫn làm cho chúng ta hạnh phúc đấy, nhưng cô chắc không hề đau khổ. Mỗi ngày cô đi qua những bão giông đời với công việc quen thuộc. Mỗi sáng cô vẫn tự mình pha cho mình ly cà phê và hăng hái lên đường. Những khu nhà ẩn giấu những mảnh đời già nua như ẩn giấu những hoài niệm. Những thói quen và trách nhiệm phải chu toàn ban ngày cùng những mênh mông đêm ngồi ở bàn viết, ghi xuống và thao túng chữ nghĩa. Cô vẽ vời và giẫm nát những bờ cỏ đầy ước lệ héo hon để làm mới lại một sân chơi theo ý mình, thỏa thích.
Đọc ở Tương Tri mới biết cô tài hoa đến mức nào? Đọc ở những nét chữ đề tặng, mới biết cô thỏa hiệp với cái đẹp thế nào?
Mỗi ngày cô đi qua con đường và khu phố Garden Grove từng đi. Nhưng nghe nói tháng rồi Garden Grove ở California đã từng bị ám ảnh di tản vì rò rĩ hóa chất từ một nhà máy làm nhựa ở đó. Mình không biết cô có phải lo lắng hay sợ hãi về điều đó hay không? Cô có phải thu vén những hành trang đời và hành trang chữ nghĩa để chạy đôn chạy đáo tìm một an bình khác? Nhưng khi nhận tập thơ của cô, mình mới biết rằng ký ức đẹp không phải chỉ tìm cách chạy trốn, mà còn phải biết cách mỉm cười khi nhớ về nó. Và rồi cô sống tiếp với những quá khứ đẹp ngỡ ngàng. Cô không muốn dừng lại. Với cô, những tình yêu tuổi trẻ bàng bạc trong thơ văn, những ký ức thơ dại cùng những đau điếng sau một đổi đời, mới chính là động lực để cô sống tiếp và đủ tốt. Và làm cho trái tim lớn hơn. Mượt mà hơn.
Trên đường về chiều nay, nhìn xe cộ và dòng người cứ tưởng sẽ vùi lấp và cán lên những điều mình muốn quên. Mọi thứ sẽ trôi như dòng đời. Có những điều mình tưởng sẽ ngủ yên, nhưng chỉ cần một cơn gió nhẹ mùa hè khi chạy qua một hàng cây râm mát, hay một khoảnh khắc đẹp giữa hai dòng chữ trong một trang sách, mọi thứ lại ùa về.
Nhưng khác với ngày xưa, mình không còn thấy đau. Chỉ thấy lòng yên bình lại.
Tập thơ TRÔI THEO DÒNG LUÂN LẠC của TÔN NỮ THU DUNG đang là một minh chứng điều đó.
Giống như khi dừng xe nhìn mưa rơi qua phố. Biết rằng cơn mưa ấy có thật. Nhưng không chạm đến mình…
Austin, Cuối Tháng Sáu, 2026.
PNY.
(Viết thêm nhé)
Tập thơ của Tôn Nữ Thu Dung không thấy đề giá bán và cũng không có số ISBN của nhà in. Giống như những tập sách trước đó. Mọi thứ đều được trình bày đẹp giống như một tác phẩm thơ làm chơi không muốn rao bán giữa chợ đời. Nhưng mang tính hiện đại và xứng đáng được trang trọng trong tủ sách của những ai thích giữ gìn chữ nghĩa và quá khứ.
(Ngoại trừ một chi tiết nhỏ trong các đề tựa, con mắt mình xem không quen vì cách trình bày font chữ mới quá… Hoặc mình đã lỗi thời không update kịp với nhịp thở bây giờ chăng?) Tập thơ thực tình mà nói nếu tự mình thực hiện cũng chỉ đến chừng mực đó, là cùng…
Tập thơ nóng hổi, vừa thổi vừa lật đọc. Những ai thích nhìn cái đẹp và thích tìm lại trải nghiệm sâu lắng của mình—từ một thời Tuổi Ngọc—từ một thời biết yêu và biết mơ mộng, hãy gấp gáp rinh về tủ sách của mình qua địa chỉ:
DUNG TON
5772 Garden Grove Blvd #128. Westminster, CA 92683.
(Mong dòng cuối này và bức ảnh năm 1978… sẽ không làm phiền tác giả. Đa tạ.)
***
sách bìa cứng, giấy đẹp
TÔN NỮ THU DUNG - TRÔI THEO DÒNG LUÂN LẠC
tổng hợp những bài viết ngắn xen với thơ và thơ
không thấy in code ISBN, chắc chỉ in số ít và phổ biến hạn chế hay để tặng bạn bè cho vui
tôi biết nhiều người cũng thích vui như thế, gom góp những ý nghĩ của mình rồi chia sẻ với mọi người.
có những người viết xuôi viết vần mãi để mong có "nhà"
nhà văn nhà thơ là do người đọc tặng, có ham hố cũng chẳng được.
Tôn Nữ Thu Dung viết từ hồi nhỏ và viết cả khi đã già. Thời nhỏ đọc cô viết tưởng cô đã già đời. Giờ già đời viết rồi lại cứ tưởng cô còn trẻ.
Ở lều hay ở chòi, lang thang vỉa hè cũng được. Đâu cần cao ốc, biệt phủ biệt thự để vay mượn phù du danh ảo làm chi. Tỉ phú rồi cần chi chuyện nhà to hay ở trọ.
Tôi về phía những ai như thế. Viết là viết, không gồng mình không vờ vĩnh với chữ với văn chương
Tôi nhận ra TNTD cùng phe, vì đọc vắn tắt đôi dòng về mình, tác giả vô tư khoe một thời viết cho Tuổi Ngọc và Tuổi Hoa. Một thời đã chung một cái nôi như thế, lớn lên và vui vầy với nhau như hôm nay, vẫn còn thấy nhau đâu đó qua trang sách là vui rồi, TNTD nhé.
oOo
*** THƠ VĂN TRÍCH TỪ TRÔI THEO DÒNG LUÂN LẠC ***
Nhà cỏ
Thư sinh rời gian nhà cỏ
Bỏ quên một nàng hồ ly
Đêm đêm mơ hồ tiếng gió
Và trang sách cũ thầm thì
Ngọn nến canh tàn rơi lệ
Vườn khuya xanh biếc nguyệt rằm
Có ai vừa qua rất nhẹ
Hình sương bóng khói trăm năm
Tôi về ngang gian nhà cỏ
Thời gian đã phủ bụi mờ
Tôi về ngang gian nhà cỏ
Ray rứt nhớ thời yêu xưa
(nhớ chàng thư sinh thuở nọ
và nàng hồ ly dại khờ…)
Đừng Nhớ Phương Đoài
Ngồi nghe mưa rơi…
lạnh từng sợi tóc
Sao mưa nơi đây…
mà nhớ quê nhà
Quê nhà đã xa…
xa nhòa nước mắt
Con sóng phiêu du…
lạc cuối giang hà
Ngồi nghe mưa rơi…
rơi từ biển Bắc
Ngọn gió lang thang…
tìm kiếm cội nguồn
Cội nguồn hư vô…
nghìn trùng xa khuất
Tiếng chuông gió rơi…
từng giọt giọt buồn
Ngồi nghe mưa rơi…
xin mưa đừng vội
Phố vẫn còn đêm…
đêm nhớ mặt trời
Mặt trời bội thề…
mãi là đêm tối
Người từ phương Đông…
đừng nhớ phương Đoài!…
Phố biển
Phố biển
mùa sương huyễn hoặc
Đêm đêm
tiếng sóng ru hoài
Có những nỗi buồn giấu mặt
Giữ giùm tôi với...
tàn phai
Phố biển
khép làn mi rối
Bên kia bờ
là mưa bay
Có những vì sao thắp vội
Xanh xao
Như tiếng thở dài
Phố biển
đã là biền biệt
Người đi
thuở ấy xa vời
Còn lại nửa vầng trăng khuyết
Con thuyền nhỏ bé
ra khơi
...
Từ đó hồn tôi sợi khói
Lang thang tìm ngọn tình rơi!
Tiểu khúc
Nhịp đời trôi rất chậm
Ngày hoang mang thở dài
Giọt nắng chiều rơi muộn
Đêm thầm thì tàn phai
Những vì sao chớp mắt
Rèm mi khuya khép rồi
Con dế buồn che mặt
Tiếng muôn trùng xa xôi
Mùa hạ huyền trăng khuyết
Rơi xuống dòng sông đêm
(Nhịp đời trôi mỏi mệt
Qua từng ngày chông chênh...)
...
Đừng thả lời tiễn biệt
Khi cạn lòng... ly nghiêng.
Ký ức tháng tư
Người ở lại chia cùng tôi khổ nạn
Ngày tháng tư vác thánh giá lên đồi
Nghe hoang vắng ngọn cỏ bồng phiêu dạt
Lay mơ hồ ký ức tuổi thơ tôi.
Đêm rơi vỡ những vì sao mê hoặc
Hứng trên tay buốt lạnh hạt sương buồn
Người cũng thế… chia cùng tôi ngọt đắng
Bên kia bờ còn đau đáu vết thương.
Lời tận tuyệt vẫn xanh màu ảo vọng
Ngày tháng tư vác thánh giá lên đồi
Lỡ đánh mất một thiên đường mộng tưởng
Đành buông tay…
gió tạt buốt hiên đời
TRÔI THEO DÒNG LUÂN LẠC
Những ngày cuối năm đầy gió, gió từ triền sông thổi mãi xô dạt những bờ lau trắng xoá, nhưng những cơn gió Santa Ana có xô dạt nỗi những hồi ức xa xăm!
Cũng chỉ là những chiều muộn như những chiều khác trên vùng bình nguyên châu thổ, nơi tụ hội của những giòng sông tìm đường ra biển lớn, tôi nghe như mùi khói đốt đồng vương đầy căn phòng nhỏ, mùi cỏ khô và rơm rạ ngày xưa, mùi gỗ ngo nồng nàn của tuổi thơ xa lắc. Người đàn bà mở to đôi mắt nhìn tôi, những đôi mắt phụ nữ đặc trưng của giòng họ, khi cúi xuống thì thuỳ mị khiêm cung, khi ngước lên thì tràn ngập một nỗi buồn u uất. Chị thầm thì:
– Ông nội chị là con trưởng, ông cam phận ở nhà nuôi mẹ để cha và các em trai rộng đường quan lộ. Khi ông cố chết, vua ban cho bao nhiêu là vàng bạc để lo việc thọ tang, nhưng ông nội chị đã mang hết vào chiếu bạc, trắng tay bỏ trốn! Ông bị bắt về quỳ bên quan tài mấy ngày đêm trước khi công bố nhục hình. Ông tức giận thù hằn vì cho rằng ông nội em đã giành cái quyền huynh thế phụ để truất quyền thừa kế của ông, ông đốt nhà ông nội em xong đem cả gia đình ra Bắc…
Chị đã đưa tôi về lại một quê nhà xa lắc, một ký ức mù mờ mà tôi quên bẵng từ lâu… câu chuyện chị kể tôi đã từng được nghe trong những ngày thơ dại, đêm đêm rúc vào lòng bà nội để chìm vào giấc ngủ.
Chị sống trong nursing home này khá lâu và là một bệnh nhân im lặng mà tôi không hay biết, vô tình khi trực thay cho một nhân viên khác tôi ngỡ ngàng nhìn thấy tên chị trên hồ sơ bệnh án: Thiên Kiều Tôn Nữ, một cái tên đài các và rất Huế! Tôi đã hỏi hàng trăm lần và câu trả lời chỉ là thinh lặng… nhưng dần dà, những trạng thái biểu hiện trong đôi mắt cúi xuống, đôi mắt nhìn lên của chị cho tôi một chút hy vọng mong manh. Công việc của tôi đơn giản là an ủi và xoa dịu những tổn thương âm thầm của những bệnh nhân trầm cảm, có người chỉ cần ai đó kề bên là đủ, có người chìm vào một cõi vô thanh, vô ngôn, có người như chỉ chờ ai gỡ một nút thắt là hồi ức cuồn cuộn tuôn về… một nhân viên xã hội quèn như tôi, không cần thiết phải gỡ những nút thắt, việc đó dành cho những bác sĩ chuyên khoa, lương cao chót vót.
Dân trong nghề đều biết một bệnh nhân nằm ở dưỡng đường này mỗi tháng tiền phí đủ trả cho 3 nhân viên xã hội cỡ tôi thì hà cớ gì tôi phải ôm thêm công việc!
Nhưng người đó là chị…
– Em biết không, ông nội và ba chị sống ngoài Bắc chẳng dễ dàng gì với cái họ con giòng cháu giống, phải thay tên đổi họ để không bị ảnh hưởng đến việc học hành thăng tiến, rồi đời chị phải học giỏi gấp 5 gấp 10 bọn nó mới có đường tiến thân. Năm 75 về tới Huế chị mới lấy lại cái họ mà ba chị đã đau đớn khướt từ!
Về Huế, các chú các bác phần lớn đều đi cải tạo, những người còn lại đều mang mặc cảm… con vua cháu chúa nên chỉ muốn yên thân! Lúc ấy ba chị mở cuốn gia phả, cay đắng nhìn tên ông nội chị với cái ngoặc đơn bị trướt tịch. Ba chị làm mọi cách để lấy lại những gì đã mất… những gì đã mất đó, nhân danh bên thắng cuộc đã vào lại tay ba chị… nhà thờ họ, nhà từ đường, đất xây lăng, đất thừa tự … cộng với những chức vụ các anh chị nắm vững trong thành phố đã được hợp thức hoá dần dần – trừ đất của ông nội em- nơi ông nội chị đã từng đốt cháy để trút xuống hận thù không hiểu vì sao lại làm ba chị chùn tay.
Rồi thành phố quy hoạch, vùng đó trở thành đất vàng, đất bạc, đất kim cương tuỳ theo những công trình chị ký, một phó chủ tịch địa chính tỉnh cứ xuống tay là tiền chảy vào tài khoản! Rồi các anh chị khoác lên thân phận mình một vỏ bọc cao sang, vừa con giòng cháu giống vừa quan chức đại gia… con cái gởi đi ăn học ở các nước tư bản từ ngày còn nhỏ xíu! Các anh chị quên dần cái dấu ấn nhục nhã ngày xưa, hoặc có nhớ thì lập tức phủi đi như phủi một vết nhơ cần che giấu!
Cho đến một ngày, những cơn ác mộng hằng đêm trở về, cứ nhắm mắt là chị thấy một người đàn bà đài các đến bên giường, nhìn chị với đôi mắt đầy u uẩn, đôi mắt của những dòng đời luân lạc… cái chết đột ngột của người thư ký riêng thân tín, căn bệnh ung thư bất ngờ phát hiện đã vào giai đoạn cuối của chồng, tai nạn xe làm con trai chấn thương cột sống nằm liệt… đã làm chị kinh hoàng và xôn xao dư luận của một thành phố vốn trầm mặc linh thiêng… hằng đêm, chị bị đánh thức bởi những tiếng khóc than ai oán… dưới tay chị, những ngôi mộ bị dời đi hoặc san bằng để có một khu đất đẹp nhân danh mỹ quan thành phố, một cứu cánh biện minh cho lòng tham không đáy… tự thâm tâm, đôi khi chị cũng áy náy xót xa, đôi khi tiền bạc cũng chỉ là phù du vô nghĩa, nhưng chị đang ở trong một guồng máy quay đều, chị chỉ là một thứ phụ tùng nhỏ bé… chị không muốn cái mác tiểu tư sản trí thức một lần nữa lại vùi dập con đường công danh đang trên đà thăng tiến… chị nhắm mắt ký khi những công văn để trên bàn có sự gởi gắm từ trên mà không còn quan tâm đến những con số phần trăm chia chác! Đã qua rồi cái thời kỳ đói khát cầm từng tờ bạc phân vân đo đếm, đã qua rồi cái thời tấp tểnh bước vào đường hoạn lộ với mặc cảm tự ti!
Trong giấc mơ, ba chị về, nói: con, lúc nào con cũng có thể dừng lại khi cần.
Trong giấc mơ, chị trả lời đầy nước mắt: ba, con không thể dừng lại khi mọi người đang đi tới.
Trong giấc mơ, bà Phi Tần đài các xinh đẹp trong ngôi mộ bị đào xới nửa chừng được che phủ bởi tấm bạt màu xanh mà nhiều người trong dòng họ đang ra sức đấu tranh để dành lại cho bà một chốn yên nghỉ ngàn thu nhìn chị với một đôi mắt tràn ngập u buồn!
Tôi không còn những buổi chiều muộn ngồi nghe chị kể.
Tôi không có gì để trách cứ hay minh oan cho chị.
Tôi không biết gì về những điều đã và sẽ xảy ra.
Đôi mắt chị hé mở, đó là đôi mắt của những người ngủ đang mơ, một giấc mơ êm ả! Ngủ ngon nghe chị.
Khung cửa rực sáng những tia nắng rực rỡ đầu ngày, Cầm Uyên thầm thì trong nước mắt:” con không hề biết về những điều này dì ơi!”
Tôi đặt tay lên vai nó, muốn ôm nó vào lòng, nhưng nó đã là một người trưởng thành từ lâu và xưa nay tôi vẫn xem nó như một người xa lạ: “ không sao đâu con, cái gì qua thì để nó qua đi… như đời sống đã bắt đầu thì sẽ có giờ kết thúc…”
tôi biết, một điều đã xảy ra rồi sao có thể nói là không! Chúng sẽ tồn tại vĩnh viễn trong trang lịch sử mà mai sau mở ra có thể chúng ta không tin dù đó là sự thật.
Chiếc thập giá chị đã mang đó quá nặng đối với một kiếp người… nhưng ai có thể nói được lời tha thứ lãng quên?
TÔN-NỮ THU-DUNG
|
